Kişisel Verimlilik Sanatı

Zihin, Beden, Ruh, Denge

Diderot’un Kırmızı Kaftanı

Niçin İhtiyacımız Olmayan Şeyleri Satın Alırız ?

Bir önceki yazımda anlattığım Kon Mari Metodu ile giyeceklerimi düzenlerken bir şey fark ettim: Bazı giyeceklerimi satın aldıktan sonra ya hiç giymemiş ya da çok az giymiştim. Acaba bunları niçin satın almıştım ? Biraz düşündüğümde ihtiyacım olmayan şeyleri satın almamı tetikleyen önemli bir faktör olduğunu fark ettim: Satın aldığınız her şey, yeni bir şey satın almanızı tetikleyebilir.

Diderot Etkisi

Denis_Diderot_(Dimitry_Levitzky)

Ünlü Fransız filozof Denis Diderot’un hayatının önemli bölümü fakirlik içerisinde geçti. Bu durum 1765 yılında değişti.

Sanata ve kültüre çok meraklı olan Rus Çariçesi Büyük Catherine Diderot’un finansal sorunlarını duydu, 1000£ (şu anki para ile 50,000$) karşılığında onun kütüphanesini satın aldı.

Diderot, bu şanslı satıştan sonra kendisine kırmızı bir kaftan satın aldı ve sonra her şey ters gitmeye başladı.

Kırmızı kaftan çok güzeldi ancak kısa bir süre sonra Diderot diğer bütün eşyalarının yeni aldığı kaftan ile uyumsuz olduğunu fark etti. Kendi sözleri ile “kaftanı ve eşyaları arasında koordinasyon, birlik ve güzellik yoktu” Hızla eşyalarını değiştirmeye başladı. Örneğin, eski halısını atıp, pahallı bir tane aldı. Evini bir çok heykelle süsledi. Yeni bir mutfak masası alıp, onunla uyumlu yeni sandalyeler satın aldı.

Satın aldığımız herhangi bir eşyanın başka yeni eşyaları satın almamızı tetiklemesine ve bir spiral etkisi yaratması Diderot Etkisi olarak anılmaya başladı.

Ben de zaman zaman Diderot Etkisini yaşıyorum. 2 yıl önce çok severek satın aldığım bisikletim, bisiklet ayakkabısı, bisiklet forması, çanta gibi çok da ihtiyacım olmayan bazı şeyleri almamı tetikledi. USA’e yaptığım seyahatte Amazon sitesinden ihtiyacım olan bir çantayı satın alırken çok da ihtiyacım olmayan başka bir çantayı da satın aldım.

İnsanoğlu doğası gereği ayrıştırmak ve sadeleştirmek yerine biriktirmeye, istiflemeye ve hep daha fazlasına sahip olmaya

eğilimlidir.

İhtiyacımız olmayan şeyleri satın almamak ve Diderot Etkisi ile başa çıkmak için aşağıdaki öneriler işinize yarayabilir:

  1. Yeni bir giysi veya evinize yeni bir eşya satın aldığınızda aynı türden en az bir eşyayı mutlaka çıkartın. İhtiyacı olan birine verebilir veya satıp aile bütçesine katkı sağlayabilirsiniz. Bu alışkanlık satın alma dürtüsünü engellediği gibi evde eşyaların birikmesini de önlüyor. Eşim ve ben üç seneden beri bunu başarı ile uyguluyoruz.
  2. İhtiyacınız olmayan şeyleri satın alma dürtüsünü engellemek için satın alma kararınızı bir süre erteleyin. Satın aldığınız eşyaları hemen kullanmamaya çalışın. Çünkü bazen ona hiç ihtiyacınız olmadığını satın aldıktan sonra fark ederiz. Böyle bir durumda da ürünü geri verme şansımız olabilir.
  3. Satıcıların ikinci ürüne indirim veya “bunun yanında şu da iyi gider” gibi tuzaklarına düşmeyin. Bir ürün satın alırken temel kriteriniz indirim, ucuzluk, satıcının davranışı değil, o ürüne ihtiyacınız olup olmadığı olsun.
  4. Alışveriş yapmanızı tetikleyen alışkanlıklarınızı gözden geçirin. Örneğin sürekli size e-posta ile bülten gönderen alışveriş sitelerinin üyeliğini iptal edin. Bunu çok kolay bir şekilde yapmak için www.unroll.me sitesinden faydalanabilirsiniz.Arkadaşlarınız ile alışveriş merkezlerinde buluşmayın. Sürekli ziyaret ettiğiniz alışveriş sitelerini Freedom gibi uygulamaları kullanarak bloke edebilirsiniz.
  5. İstediğimiz her şeye sahip olmak bizi mutlu etmez. Herhangi bir eşyaya sahip olduğumuzda mutlu olacağımız algısını yaratan içinde yaşadığımız meteryalist dünyanın acımasız dinamikleridir. Mutluluk “sahip olmak” ile değil “olmak” ile ilgilidir.
  6. Satın aldığınız şeylerin mevcut eşyalarınız ile uyum içerisinde olmasına dikkat edin.

About Hakan Gökbayrak

“Kişisel Verimliliğinizi Arttıracak 10 Alışkanlık” e-kitabıma ücretsiz sahip olmak için lütfen üye olun.